گیتی هومانفر
چه موقع کلاچ ماشین را تا ته و چه موقع تا نیمه بگیریم؟
سیستم انتقال نیروی بین موتور و گیربکس یکی از مهمترین بخشهای خودروهای دندهدستی است. سیستم کلاچ اجازه میدهد راننده لحظات مناسب برای درگیر یا آزاد کردن نیروی موتور را انتخاب کند. کنترل درست این بخش نقش زیادی در نرمی رانندگی، دوام قطعات و حتی ایمنی دارد. بسیاری از رانندگان تازهکار یا حتی باتجربه، گاهی درباره زمان و میزان فشردن پدال سمت چپ دچار تردید میشوند؛ اینکه چه موقع باید آن را تا انتها پایین برد و چه زمانی در نقطه میانی نگه داشت. در این مطلب میخواهیم ببینیم چه موقع کلاچ ماشین را تا ته و چه موقع تا نیمه بگیریم؟
با اتو مگ همراه باشید
پدال کامل چیست؟
وقتی پدال کلاچ تا کف فشرده میشود، ارتباط موتور و گیربکس بهطور کامل قطع خواهد شد. در این حالت چرخها دیگر نیرویی از موتور نمیگیرند و آزادی کامل برای تغییر وضعیت وجود دارد.
این حالت در برخی موقعیتها ضروری است و استفاده بیمورد از آن نیز ممکن است به مرور آسیبزا باشد.
چه زمانی باید پدال را تا ته گرفت؟
۱. هنگام تعویض دنده:
برای سبک یا سنگین کردن دنده باید پدال کلاچ تا انتها پایین برود. اگر این کار ناقص انجام شود، دنده بهسختی جا میرود یا صدای تقه به گوش میرسد که در طولانیمدت به گیربکس آسیب میزند.
۲. هنگام روشن کردن خودرو:
برای خودروهای دندهدستی، فشردن کامل پدال هنگام استارت زدن لازم است؛ زیرا فشار بر موتور و استارت کاهش یافته و روشن شدن خودرو راحتتر انجام میشود.
۳. هنگام توقف کامل:
وقتی سرعت به صفر نزدیک میشود، چه پشت چراغ قرمز باشید و چه در ترافیک. برای جلوگیری از خاموش شدن موتور باید ارتباط موتور و چرخها قطع شود. پس از توقف بهتر است دنده را در حالت خلاص گذاشت و پا را از روی پدال برداشت تا فشاری ایجاد نشود.
۴. در ایستهای ناگهانی:
اگر خودرو جلویی ناگهان توقف کرد و تنها راه جلوگیری از برخورد، قطع فوری قدرت موتور بود، باید پدال کلاچ بلافاصله تا ته فشرده شود.
۵. وقتی موتور در آستانه خاموشی است
گاهی سرعت کم و دنده سنگین باعث لرزش خودرو میشود. در این حالت فشردن کامل پدال کلاچ مانع خاموش شدن ناگهانی موتور خواهد شد.
نیمه گرفتن پدال کلاچ چیست؟
حالت میانی کلاچ زمانی است که پدال کلاچ نه کاملاً فشرده و نه کاملاً رهاست. در این وضعیت نیرو بهصورت کنترلشده منتقل میشود و همین ویژگی آن را در برخی شرایط بسیار کاربردی میکند. البته نگه داشتن پدال در این نقطه نیاز به مهارت دارد و استفاده بیش از حد آن باعث داغ شدن مجموعه انتقال نیرو خواهد شد.
چه زمانی باید از حالت میانی استفاده کرد؟
۱. شروع حرکت:
پس از قرار دادن دنده یک و افزایش مختصر گاز، پدال تا جایی بالا آورده میشود که خودرو کمی بلرزد؛ این همان نقطه تماس است. در ادامه با کمی گاز، خودرو بدون سکته حرکت میکند.
۲. سرازیری و سربالایی:
در شیبها، نگه داشتن پدال در نقطه تماس از عقب رفتن خودرو جلوگیری میکند. البته این روش باید کوتاهمدت باشد؛ زیرا گرمای زیادی تولید میکند.
۳. ترافیکهای بسیار کند:
در سرعتهای پایین شهری، این روش باعث نرمی حرکت میشود؛ اما اگر طولانی شود به قطعات آسیب میزند. بنابراین هرگاه شرایط اجازه دهد باید پا را کامل از روی پدال برداشت.
۴. پارک دوبل و مانورهای دقیق:
در فضاهای محدود که کنترل سرعت بسیار کم اهمیت دارد، نگه داشتن پدال کلاچ در نقطه تماس حرکت را کاملاً تحت کنترل قرار میدهد و برای رانندگان تازهکار نیز کمک بزرگی است.
اشتباهات رایج استفاده از پدال کلاچ
یکی از خطاهای همیشگی، فشردن پدال کلاچ پیش از ترمز است. در سرعتهای بالا ابتدا باید با ترمز سرعت را کم کرد و تنها زمانی که خودرو در آستانه توقف قرار گرفت، پدال را تا انتها فشرد. خطای دیگر قرار داشتن مداوم پا روی پدال است. برخی رانندگان ناخواسته پدال را اندکی فشار میدهند که باعث نیمدرگیری دائمی و فرسودگی زودهنگام مجموعه انتقال نیرو میشود. بهترین حالت این است که پا روی سینی کناری قرار گیرد.
سومین اشتباه رایج در نگه داشتن کلاچ، اتکا بیش از حد به حالت میانی است. در ترافیک یا سربالایی، نگه داشتن پدال در نقطه تماس اگر طولانی شود، حرارت زیاد تولید کرده و بوی سوختگی به مشام میرسد که هشدار جدی است.
جمعبندی
سیستم کلاچ یکی از مهمترین اجزای کنترل خودرو محسوب میشود و بهرهگیری درست از آن نقش مهمی در ایمنی و دوام خودرو دارد. فشار کامل پدال برای تعویض دنده، توقف، روشن کردن خودرو و جلوگیری از خاموش شدن موتور ضروری است؛ در حالی که حالت میانی برای شروع حرکت، کنترل سرعتهای بسیار کم، سربالایی و پارک دوبل کاربرد دارد. شناخت درست این زمانها علاوه بر نرمی رانندگی، هزینههای نگهداری خودرو را نیز کاهش میدهد و تجربه رانندگی بهتری فراهم میکند.
