هانی تیموری
ترمز احیا کننده در خودروهای برقی چیست؟
ترمز احیا کننده («regenerative braking» یا بازیابی انرژی ترمزی) به فناوری اطلاق میشود که هنگام کاهش سرعت خودرو برقی، بخشی از انرژی حرکتی را ذخیره کرده و به باتری بازگردان میکند. زمانی که راننده پدال گاز را رها میکند یا فشار ترمز سبک وارد میآورد، موتور الکتریکی از حالت محرک خارج شده و بهعنوان ژنراتور عمل میکند و جریان الکتریکی تولید میکند. این فرایند به کاهش اتلاف انرژی کمک میکند و بازده خودرو را ارتقا میدهد. بنابراین ترمز احیا کننده فراتر از ترمز مکانیکی معمولی عمل میکند و بهنوعی بخشی از انرژی متحرک را بازیافت میکند.
با اتو مگ همراه باشید
نحوه کارکرد ترمز احیا کننده
فناوری ترمز احیا کننده در خودروهای برقی به این صورت عمل میکند: ابتدا خودرو دارای یک موتور الکتریکی است که حرکت چرخها را تأمین میکند. سپس وقتی سرعت کاهش مییابد یا پدال گاز رها میشود، موتور بهصورت معکوس عمل کرده و انرژی حرکتی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکند؛ این انرژی وارد باتری میشود. در این مرحله، خودرو بخشی از نیروی ترمزی را از طریق موتور الکتریکی دریافت میکند و تنها زمانی از ترمز مکانیکی استفاده میشود که کاهش سرعت شدید لازم باشد یا سرعت به حدی پایین برسد که موتور نتواند بهخوبی انرژی را بازیابی کند.
در واقع، ترمز احیاکننده و ترمز اصطکاکی با هم کار میکنند تا ایمنی خودرو حفظ شود و بازده عملیاتی به حداکثر برسد. رانندگان میتوانند در بعضی مدلها سطح بازیابی انرژی را تنظیم کنند تا تجربه رانندگی و مصرف انرژی را بهینه کنند.
مزایای ترمز احیاکننده
فناوری ترمز احیاکننده برای خودروهای برقی مزایای قابلتوجهی ارائه میدهد. نخست، کاهش مصرف انرژی و افزایش مسافت قابل پیمایش خودرو از نتایج آن است؛ چون مقداری از انرژی که معمولاً در ترمزهای اصطکاکی هدر میرود، بازگردانده میشود. دوم، کاهش فرسایش اجزای ترمز مکانیکی؛ وقتی موتور الکتریکی در فرآیند ترمزگیری سهم داشته باشد، لنتها و دیسکها دیرتر نیاز به تعویض پیدا میکنند.
سوم، تجربه رانندگی نرمتر؛ خودرو هنگام استفاده از ترمز احیاکننده کمتر تکان میخورد و کاهش سرعت به آرامی انجام میشود و این امر در رانندگی شهری اهمیت بیشتری دارد. مزیت دیگر، تعامل بهتر با حالتهای رانندگی مختلف مثل «حالت تک پدالی» است که در آن راننده فقط با پدال گاز سرعت را کنترل میکند و کاهش سرعت نیز از طریق بازیابی انرژی صورت میپذیرد.
تفاوت ترمز احیاکننده با ترمز سنتی
ترمز سنتی یا اصطکاکی با فشار لنتها بر دیسک یا کاسه ترمز، انرژی حرکتی را به گرما تبدیل میکند و آن را هدر میدهد. اما در ترمز احیاکننده، انرژی حرکتی به برق تبدیل شده و به باتری بازمیگردد. در نتیجه خودروهای برقی با ترکیب این دو سیستم، عملکرد مطلوبی ارائه میدهند. سیستم احیاکننده بهتنهایی نمیتواند در تمام شرایط جایگزین ترمز اصطکاکی شود؛ بهویژه در سرعت بسیار بالا یا شرایط اضطراری، ترمز مکانیکی وارد عمل میشود. بنابراین سازندگان خودرو، هماهنگی دقیق بین این دو نوع ترمز برقرار میکنند تا هم ایمنی حفظ شود و هم بازده انرژی بالا رود.
نکات مهم برای استفاده بهتر از ترمز احیاکننده
برای اینکه از این فناوری نهایت بهره را ببرید، چند نکته مهم وجود دارد. اول، تنظیم سطح بازیابی انرژی باید متناسب با مسیر و شرایط رانندگی انتخاب شود. در سرازیریها، استفاده صحیح از ترمز احیاکننده میتواند انرژی بیشتری تولید کند و خودرو تعادل بیشتری حفظ کند. دوم، در رانندگی شهری که توقفها زیاد است، کاهش سرعت بهصورت تدریجی و استفاده از فرایند بازیابی انرژی مؤثرتر است. سوم، در هوای سرد یا زمانی که باتری در دمای پایین است، ظرفیت بازیابی انرژی کاهش مییابد؛ بنابراین راننده باید از عملکرد کمتر سیستم مطلع باشد. همچنین، شناخت دقیق نحوه انتقال از حالت بازیابی به ترمز مکانیکی اهمیت دارد؛ برخی خودروها نمایشگر جریان انرژی دارند که نشان میدهد چه زمانی موتور الکتریکی جذب میکند و چه زمانی ترمز اصطکاکی فعالیت میکند.
آیا ترمز احیاکننده ارزش انتخاب دارد؟
اگر شما راننده یک خودرو برقی هستید یا قصد دارید خودروی برقی بخرید، فناوری ترمز احیاکننده انتخابی هوشمندانه محسوب میشود. این فناوری نه تنها مصرف انرژی را کاهش میدهد، بلکه نگهداری ترمز را آسانتر و هزینه بلندمدت را پایینتر میآورد. تجربه رانندگی نیز بهتر میشود و کنترل بیشتری در اختیار شما قرار میدهد. خودروهای برقی جدید اغلب این سیستم را بهعنوان بخشی استاندارد در پکیج فنی خود ارائه میکنند زیرا سازندگان مزیتهای آن را کاملاً میشناسند. با این حال، راننده باید تنظیمات آن را بشناسد و کاربرد مناسب آن را درک کند تا بازده واقعی افزایش یابد. به همین دلیل، فناوری ترمز احیاکننده چیزی فراتر از یک ویژگی جانبی به شمار میآید؛ یعنی ابزاری برای ارتقای تجربه رانندگی و کارایی خودرو.
نتیجهگیری
ترمز احیاکننده یکی از ارکان مهم و هوشمند در طراحی خودروهای برقی است که انتقال انرژی از حالت اتلاف به حالت بهرهوری را ممکن میسازد. این فناوری با تبدیل انرژی حرکتی به برق، مصرف را کاهش میدهد، فرسایش ترمز را کم میکند و تجربه رانندگی را ارتقا میبخشد. ترکیب دقیق آن با ترمز مکانیکی، ایمنی را حفظ میکند و کارکرد بهینه را تضمین مینماید. اگرچه استفاده هوشمندانه نیاز به شناخت دارد، اما رانندگی با این سیستم لذتبخشتر و اقتصادیتر میشود.
