گیتی هومانفر
ترک سیلندر خودرو چیست؟
سیلندر یکی از اصلیترین بخشهای موتور خودرو است که درون آن فرآیند احتراق و تولید توان صورت میگیرد. در واقع، این قسمت همان جایی است که سوخت و هوا با یکدیگر ترکیب شده و در اثر انفجار، نیروی حرکتی لازم برای چرخش میللنگ و در نهایت حرکت خودرو فراهم میشود. از آنجا که این محفظه در معرض فشار، دما و تنشهای مکانیکی بسیار بالایی قرار دارد، هرگونه آسیب در آن میتواند پیامدهای جدی برای عملکرد موتور داشته باشد. یکی از این آسیبها، ترک در جداره سیلندر است که در صورت نادیده گرفتن، منجر به خرابی کامل موتور میشود. در این مقاله به بررسی مفهوم ترک سیلندر خودرو، علل ایجاد آن، علائم و روشهای تعمیر یا پیشگیری از بروز چنین مشکلی میپردازیم.
با اتو مگ همراه باشید
مفهوم ترک سیلندر
منظور از ترک در سیلندر، ایجاد شکاف یا شکستگی در دیواره داخلی محفظه احتراق، بلوک موتور یا سرسیلندر است. این ترکها معمولاً در اثر تنش حرارتی یا مکانیکی ایجاد میشوند. بسته به شدت و محل آسیب، ممکن است تنها عملکرد موتور مختل شود یا در موارد شدید، کل موتور از کار بیفتد. ترک معمولاً در بخشهایی از موتور شکل میگیرد که در معرض تغییرات دمایی سریع یا فشار بالا هستند، مانند محل تماس بین بلوک موتور و سرسیلندر یا اطراف سوپاپها.
علتهای ایجاد ترک
افزایش بیش از حد دمای موتور
گرمای زیاد بزرگترین دشمن موتور است. هنگامی که سیستم خنککاری به درستی کار نکند – مثلاً در اثر کمبود آب رادیاتور، خرابی ترموستات یا پمپ آب – دمای موتور به سرعت بالا میرود. در این شرایط، انبساط فلزات داخل موتور نامتعادل میشود و تنشهای حرارتی موجب شکستگی در بلوک یا سرسیلندر خواهند شد.
یخ زدن آب در موتور
در مناطق سرد، اگر ضدیخ به اندازه کافی در سیستم خنککننده وجود نداشته باشد، آب داخل موتور ممکن است یخ بزند. انبساط حجم آب هنگام یخزدگی بهقدری زیاد است که میتواند باعث ترک خوردن دیوارههای فلزی محفظه احتراق شود.
سایش بیش از حد یا خرابی قطعات داخلی
عملکرد نامناسب پیستون، رینگها یا یاتاقانها ممکن است فشار غیرعادی بر دیوارهها وارد کند. این فشار در بلندمدت میتواند به ایجاد ترک منجر شود.
خطا در مونتاژ یا تعمیرات قبلی
گاهی هنگام بستن پیچهای سرسیلندر، اگر گشتاور سفتکردن درست رعایت نشود، فشار نابرابر در سطح بلوک ایجاد میشود که زمینه بروز ترک را فراهم میکند.
استفاده از سوخت نامناسب یا ناک زدن موتور
سوخت بیکیفیت یا تنظیم نادرست زمان جرقه میتواند باعث انفجارهای غیرعادی درون محفظه احتراق شود. این انفجارها فشار شدیدی به دیوارهها وارد کرده و بهمرور سبب شکستگی میشوند.
علائم ترک در محفظه احتراق
تشخیص این عیب همیشه آسان نیست، زیرا نشانههای آن ممکن است مشابه مشکلات دیگر موتور باشد. با این حال، برخی علائم میتوانند هشداردهنده باشند.
کاهش سطح آب رادیاتور بدون نشتی ظاهری یکی از اولین نشانههاست. اگر آب رادیاتور مرتباً کم میشود ولی هیچ نشتی خارجی دیده نمیشود، احتمال دارد که آب از طریق ترک وارد محفظه احتراق یا کارتل روغن شود. وجود حباب در منبع انبساط یا رادیاتور نیز میتواند نشانهای از نشت گازهای حاصل از احتراق به سیستم خنککننده باشد.
تغییر رنگ روغن موتور به حالت شیری یا کرم، ورود آب به داخل روغن را نشان میدهد که یکی از نشانههای جدی وجود ترک در بلوک یا سرسیلندر است. همچنین خروج دود سفید و پیوسته از اگزوز معمولاً به دلیل ورود آب به محفظه احتراق رخ میدهد. در کنار این موارد، کاهش قدرت موتور، بدکارکردن یا ایجاد لرزش هنگام استارت نیز میتواند از نشانههای ترک در ناحیه سیلندر باشد.
روشهای تشخیص ترک
برای شناسایی دقیق محل شکستگی، از روشهای تخصصی مختلفی استفاده میشود. یکی از معمولترین روشها تست فشار سیستم خنککننده است؛ در این آزمایش فشار مشخصی به مدار وارد میشود و در صورت افت فشار، احتمال نشتی یا وجود ترک مطرح میشود.
روش دیگر تست نشت گاز از محفظه احتراق (Leak-down test) است که با تزریق هوای فشرده به درون سیلندر انجام میشود. در صورتی که گاز از مسیرهای غیرعادی مانند مدار خنککننده یا کارتل خارج شود، وجود ترک قطعی است. گاهی از مایع نفوذکننده رنگی برای آشکارسازی ترکهای سطحی استفاده میشود تا شکافهای ریز قابل مشاهده شوند.
روشهای تعمیر
تعمیر بستگی به محل و شدت آسیب دارد. در برخی موارد ترکهای سطحی و جزئی را میتوان با جوش آلومینیوم یا چدن مخصوص ترمیم کرد. اگر عمق یا وسعت شکستگی زیاد باشد، معمولاً از روشهای دقیقتر مانند جوشکاری با پیشگرمایش و پسگرمایش کنترلشده یا استفاده از اپوکسی مقاوم در برابر حرارت بهره گرفته میشود.
راههای پیشگیری
پیشگیری از بروز چنین آسیبی بسیار سادهتر و کمهزینهتر از تعمیر آن است. مهمترین اقدام، نگهداری صحیح از سیستم خنککننده است. همیشه باید مطمئن بود که سطح آب رادیاتور در حد مناسب قرار دارد و ضدیخ کافی در مدار وجود دارد. ضدیخ علاوه بر جلوگیری از یخزدگی، دمای جوش مایع را بالا میبرد و از داغ شدن بیش از حد موتور پیشگیری میکند.
در صورت افزایش غیرعادی دما، بهتر است خودرو بلافاصله متوقف شود تا از آسیب بیشتر جلوگیری گردد. هنگام تعمیر یا تعویض قطعات موتور نیز باید دستورالعمل کارخانه درباره گشتاور پیچهای سرسیلندر با دقت رعایت شود.
2 دیدگاه دربارهٔ «ترک سیلندر خودرو چیست؟»
من ابراهیم بهمنیار هستم سنم ۴۷ ساله دارم و در کارگاه میل لننگ تراشی کارگاه میکردم و بازنشست شده ام توی میل لنگ تراشی قسمته سوپاپ تراشی مشغوله کار بودم وحالاهم بازنشست شده ام دنباله کار در رده یعنی شعبح تراشی کاری که کار کردم ودر کارم استادم خلاصه به عرض حضورتان برسانم بیکارم دنباله کار هستم اگه قبولم کنید بیمه نیاز نیست واسم به پردازید ودر آستانه اردبیل ساکن هستم وانجا هم کار میکردم ونامه کارگاه که انجام کار بودم میل لنگ تراشی دیاموند برادران موسوی یکی از بهترین تراشکاری بود و همین الانم هست وهنوز به فعالیت خود ادامه میده. شماره تماس بامن 09149576389 اسم منم .Ebrahem. Bamanyar. هستش.
مرسی وتشکر از شما خوبان
من ابراهیم بهمنیار هستم سنم ۴۷ ساله دارم و در کارگاه میل لننگ تراشی کارگاه میکردم و بازنشست شده ام توی میل لنگ تراشی قسمته سوپاپ تراشی مشغوله کار بودم وحالاهم بازنشست شده ام دنباله کار در رده یعنی شعبح تراشی کاری که کار کردم ودر کارم استادم خلاصه به عرض حضورتان برسانم بیکارم دنباله کار هستم اگه قبولم کنید بیمه نیاز نیست واسم به پردازید ودر آستانه اردبیل ساکن هستم وانجا هم کار میکردم ونامه کارگاه که انجام کار بودم میل لنگ تراشی دیاموند برادران موسوی یکی از بهترین تراشکاری بود و همین الانم هست وهنوز به فعالیت خود ادامه میده. شماره تماس بامن 09149576389 اسم منم .Ebrahem. Bamanyar. هستش.
مرسی وتشکر از شما خوبان