گیتی هومانفر
دلایل ضعیف شدن ترمز خودرو
ترمز یکی از حیاتیترین بخشهای ایمنی هر خودرو است و عملکرد صحیح آن نقشی مستقیم در حفظ جان سرنشینان و جلوگیری از حوادث رانندگی دارد. هرگونه اختلال یا ضعف در این مجموعه میتواند خطرآفرین باشد و حتی در سرعتهای پایین نیز احتمال بروز تصادفات جدی را افزایش دهد. آگاهی از دلایل کاهش کارایی مجموعه توقف، به رانندگان کمک میکند تا در صورت مشاهده علائم خطر، به موقع برای رفع مشکل اقدام کرده و از بروز خسارات بزرگ جلوگیری کنند. در ادامه، مهمترین عوامل مؤثر بر ضعیف شدن ترمز خودرو را بررسی میکنیم.
با اتو مگ همراه باشید
۱. کم شدن سطح روغن هیدرولیک
روغن ترمز خودرو از اصلیترین اجزاست و کاهش سطح آن میتواند باعث عملکرد ضعیف مجموعه شود. دلایل کم شدن سطح روغن هیدرولیک معمولاً شامل نشتی در لولهها، خرابی سیلندر اصلی یا لنتهای فرسوده است. وقتی لنتها ساییده میشوند، پیستون کالیپر بیشتر جلو میآید و این حالت مقدار روغن مخزن را کاهش میدهد. اگر سطح روغن بیش از حد پایین بیاید، فشار لازم منتقل نشده و پدال نرم یا بیاثر میشود.
۲. خرابی یا فرسودگی لنتها
لنتها بر اثر اصطکاک مداوم با دیسک، به مرور زمان نازک و ضعیف میشوند. لنتهای فرسوده نهتنها قدرت توقف را کاهش میدهند، بلکه ممکن است به دیسک نیز آسیب بزنند. یکی از نشانههای فرسودگی ترمز خودرو، صدای سوتمانند هنگام کاهش سرعت یا لرزش پدال است. بیتوجهی به این وضعیت میتواند باعث افزایش قابل توجه مسافت توقف شود.
۳. وجود هوا در مدار هیدرولیک
وجود هوا در لولهها یکی دیگر از عوامل مهم در کاهش توان سیستم ترمز خودرو است. برخلاف روغن که تراکمناپذیر است، هوا قابلیت فشرده شدن دارد و باعث میشود فشار پدال به خوبی به لنتها منتقل نشود. نتیجه این مشکل، نرم شدن پدال و کاهش قدرت توقف است. برای رفع این وضعیت، باید هواگیری کامل مدار انجام گیرد.
۴. خرابی بوستر
بوستر با استفاده از خلأ موتور، نیروی پای راننده را چند برابر کرده و موجب سبک شدن پدال میشود. اگر بوستر دچار نشت هوا یا آسیب داخلی شود، پدال سفت شده و خودرو برای توقف نیاز به فشار بیشتری خواهد داشت. خرابی شیلنگ خلأ نیز میتواند عملکرد آن را مختل کند. یکی از روشهای تشخیص خرابی، تست سادهای است که با خاموش کردن خودرو و فشردن چندباره پدال انجام میشود.
۵. فرسودگی یا تاب داشتن دیسک
دیسک بر اثر کارکرد طولانی، رانندگی در سرعتهای بالا، توقفهای شدید یا گرم شدن بیش از اندازه ممکن است تاب بردارد. تاب داشتن دیسکها باعث لرزش پدال و فرمان هنگام کاهش سرعت میشود و از تماس یکنواخت لنتها با سطح دیسک جلوگیری میکند. همین موضوع توان جلوگیری از حرکت را کم کرده و صداهای ناهنجار ایجاد میکند. در صورت شدت تاب، دیسک باید تراشکاری یا تعویض شود.
۶. مشکلات سیستم ABS
سیستم ABS وظیفه دارد از قفل شدن چرخها جلوگیری کرده و کنترل خودرو را در توقفهای شدید حفظ کند. خرابی سنسورها، یونیت کنترل یا دریچههای هیدرولیکی میتواند باعث کاهش کارایی مجموعه سیستم ترمز خودرو شود. روشن شدن چراغ ABS روی داشبورد یکی از اولین هشدارهاست. هرچند خودرو بدون ABS نیز قابلیت توقف دارد، اما ضعف در این سیستم میتواند مسافت توقف را افزایش دهد.
۷. آلودگی یا چرب شدن لنتها و دیسکها
نفوذ روغن موتور، روغن گیربکس یا گریس روی لنتها و دیسک، باعث کاهش شدید اصطکاک و در نتیجه افت قدرت ترمز میشود. این آلودگی معمولاً ناشی از نشتیهای کوچک در سیستم انتقال نیرو یا چرخهاست. چرب شدن لنتها باعث لغزش آنها و افزایش مسافت کاهش سرعت میشود و باید سریعاً برطرف گردد.
۸. اشکال در سیلندر اصلی
سیلندر اصلی نقش کلیدی در توزیع فشار هیدرولیکی دارد. خرابی کاسهنمدها یا نشتی داخلی در این قطعه باعث میشود فشار مناسبی منتقل نشود. نشانههای خرابی این بخش شامل پایین رفتن پدال، تغییر رفتار سیستم پس از چندبار فشار دادن پدال و نشت روغن در اطراف سیلندر است.
۹. تنظیم نبودن مجموعه کفشکها یا خرابی فنرهای داخلی
در خودروهایی که از کاسهچرخ در محور عقب استفاده میکنند، تنظیم نبودن کفشکها یا خرابی فنرهای داخلی میتواند باعث کاهش قدرت کاهش سرعت شود. اگر فاصله بین کفشکها و کاسه زیاد باشد، پدال پایینتر رفته و مجموعه ترمز خودرو بهدرستی عمل نمیکند. در خودروهای مجهز به دیسک نیز خرابی کالیپر یا گیر کردن پیستون ممکن است باعث تضعیف عملکرد شود.
۱۰. کیفیت نامناسب قطعات مصرفی
استفاده از لنتها، دیسکها و روغن هیدرولیک بیکیفیت یکی از رایجترین دلایل کاهش کارایی مجموعه توقف است. قطعات ارزانقیمت معمولاً مقاومت حرارتی پایینتری دارند و در شرایط سخت دچار افت عملکرد میشوند. همچنین برخی روغنهای تقلبی سریعتر جوش میآورند و حباب ایجاد میکنند که بسیار خطرناک است.
جمعبندی
سیستم ترمز یکی از مهمترین بخشهای خودرو است و کوچکترین ضعف در آن میتواند منجر به حوادث جبرانناپذیر شود. شناخت دلایل کاهش توان این بخش و توجه به علائم هشداردهنده، مهمترین اقدام برای ایمنی خودرو است. بررسی دورهای، استفاده از قطعات باکیفیت و مراجعه به تعمیرکار متخصص میتواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرده و عملکرد ایدهآل توقف خودرو را تضمین کند.
