گیتی هومانفر
آیا نگه داشتن پدال ترمز در زمان عبور از دستانداز اشتباه است؟
رانندگی در خیابانهای شهری و جادههای بینشهری همیشه با چالشهای مختلفی همراه است؛ از ترافیک و چالههای ناگهانی گرفته تا دستاندازهایی که برای کنترل سرعت خودروها در مسیر تعبیه شدهاند. بسیاری از رانندگان در هنگام نزدیک شدن به دستانداز، به طور ناخودآگاه پدال ترمز را تا لحظهی عبور از آن نگه میدارند تا سرعت خود را کاهش دهند. اما آیا این کار از نظر فنی درست است؟ یا برعکس، ممکن است باعث آسیب به سیستم تعلیق، کمکفنرها یا حتی بدنهی خودرو شود؟ برای پاسخ به این سؤال، باید کمی دقیقتر به رفتار خودرو هنگام عبور از دستانداز نگاه کنیم.
با اتو مگ همراه باشید
فیزیک عبور از دستانداز
وقتی خودرو به یک دستانداز میرسد، چرخها ناگهان با سطحی بلندتر از مسیر قبلی مواجه میشوند. در این لحظه انرژی جنبشی خودرو باید به نحوی جذب شود تا ضربهی حاصل از بالا و پایین رفتن چرخها به بدنه و سرنشینان منتقل نشود. این وظیفهی اصلی سیستم تعلیق یا همان کمکفنرهاست. سیستم تعلیق طراحی شده تا ضربات ناشی از ناهمواریهای جاده را جذب کرده و از انتقال مستقیم آن به شاسی و کابین جلوگیری کند.
اما وقتی راننده پدال ترمز را نگه میدارد، بخش جلویی خودرو به دلیل تغییر توزیع وزن، فشردهتر میشود. وزن بیشتر به چرخهای جلو منتقل شده و کمکفنرهای جلو تحت فشار بیشتری قرار میگیرند. در نتیجه، در لحظهی عبور از این مانع، این بخش از خودرو کمتر قابلیت جذب ضربه را دارد و نیرو مستقیماً به اجزای مکانیکی منتقل میشود.
چرا ترمزگیری در هنگام عبور از دستانداز خطرناک است؟
نگه داشتن ترمز هنگام عبور از این مانع، در واقع باعث «قفل شدن نسبی» سیستم تعلیق میشود. وقتی ترمز گرفته میشود، چرخها تمایل دارند ثابت بمانند و چسبندگی آنها با سطح جاده افزایش مییابد. حال اگر در این وضعیت چرخ با لبهی تیز یک دستانداز برخورد کند، انرژی ضربه به جای جذب شدن توسط حرکت چرخها و کمکفنرها، مستقیماً به قطعاتی مانند طبقها، کمکفنرها، رام، اکسل و حتی اتصالات فرمان منتقل میشود.
نتیجهی این اتفاق، افزایش احتمال خرابی سیستم تعلیق، تاب برداشتن رینگها، آسیب به لاستیک و در موارد شدیدتر، انحراف فرمان است. حتی ممکن است در خودروهای سنگینتر، بوشها و سیبکها نیز در اثر فشار ناگهانی زودتر از موعد دچار استهلاک شوند.
روش صحیح عبور از دستانداز
روش درست برای عبور از دستانداز، این است که راننده قبل از رسیدن به این مانع
گامهای ساده ولی مؤثر:
- از فاصلهی چند متری قبل از این مانع، پدال ترمز را آرام بفشارید تا سرعت کاهش یابد.
- در حدود نیم تا یک متر مانده به دستانداز، پدال ترمز را کاملاً رها کنید.
- با سرعت بسیار کم (در حالت دنده سنگین و گاز ثابت) از روی این مانع عبور کنید.
- بعد از عبور کامل از دستانداز، میتوانید دوباره شتاب بگیرید.
با این روش، وزن خودرو به طور متعادل روی هر چهار چرخ تقسیم میشود و سیستم تعلیق میتواند ضربه را بهخوبی جذب کند.
استثناها و شرایط خاص
در برخی موارد، نگه داشتن پدال ترمز در هنگام عبور از دستانداز ممکن است ناگزیر باشد. مثلاً اگر دستانداز در سراشیبی قرار دارد و رها کردن ترمز باعث میشود خودرو شتاب بگیرد، راننده ناچار است کمی ترمز را نگه دارد تا کنترل خودرو از دست نرود. در چنین شرایطی، بهتر است فشار ترمز را بسیار ملایم نگه دارید تا چرخها کاملاً قفل نشوند.
همچنین در خودروهایی که سیستم ترمز ABS دارند، خطر قفل شدن چرخها کمتر است، اما همچنان توصیه میشود تا جای ممکن ترمز را قبل از این موانع رها کنید. ABS تنها از قفل شدن چرخ جلوگیری میکند، نه از انتقال ضربهی شدید به اجزای خودرو.
تأثیر نوع خودرو و سیستم تعلیق
نوع خودرو نیز در میزان آسیبپذیری هنگام ترمزگیری روی دستانداز مؤثر است. خودروهای اسپرت با تعلیق خشک و ارتفاع کم نسبت به زمین، حساستر هستند و حتی ضربههای کوچک میتوانند باعث آسیبهای جدی شوند. در مقابل، خودروهای SUV یا کراساوور با تعلیق نرمتر و فاصلهی بیشتر از زمین، مقاومت بالاتری در برابر ناهمواریها دارند.
با این حال، حتی در خودروهای آفرود نیز توصیه نمیشود ترمز را هنگام عبور از ناهمواریهای بزرگ نگه دارید، چون در بلندمدت موجب فشار بیش از حد به کمکفنرها میشود.
اشتباهات رایج رانندگان در عبور از دستانداز
- ترمز ناگهانی دقیقاً روی دستانداز: باعث میشود وزن خودرو به جلو پرتاب شود و سیستم تعلیق آسیب ببیند.
- عبور سریع بدون کاهش سرعت: منجر به ضربهی شدید و احتمال پرش خودرو میشود.
- نگه داشتن ترمز تا لحظهی عبور: همان اشتباهی که موضوع اصلی این مقاله است.
- حرکت مورب یا زاویهدار از روی دستانداز: اگرچه ممکن است نرمتر به نظر برسد، اما در درازمدت باعث فشار نامتوازن به شاسی و فنرها میشود.
جمعبندی
نگه داشتن پدال ترمز در هنگام عبور از دستانداز اشتباه است و میتواند به قطعات مختلف خودرو آسیب وارد کند. بهترین روش این است که پیش از دستانداز سرعت را کاهش داده و درست قبل از برخورد چرخها با آن، ترمز را رها کنید تا سیستم تعلیق بتواند آزادانه حرکت کند.
3 دیدگاه دربارهٔ «آیا نگه داشتن پدال ترمز در زمان عبور از دستانداز اشتباه است؟»
مطالب بسیار سودمند و آموزنده میباشد..از مجریان این سایت کمال تشکر را دارم.و از زحمات این گروه قدردانی میکنم…
ممنونم بابت نظرتون
متاسفانه این سایت لایق تمجید نمی باشد.چون بعد از اظهار تشکر از خدمات مسئولین،در جواب پیامی با متن بسیار سرد و نا مربوط از طرف شما دریافت کردم…براتون متاسفم