هانی تیموری
مشکلات رایج گیربکسهای ام وی ام + راهکارها
گیربکس یا جعبهدنده، قلب تپنده سیستم انتقال قدرت در هر خودرویی محسوب میشود و وظیفه انتقال نیروی موتور به چرخها را بر عهده دارد. مالکان خودروهای ام وی ام (MVM) مانند مدلهای 110، 315، X22 و X33 گاهی با چالشهایی در این بخش مواجه میشوند. شناخت دقیق مشکلات رایج گیربکس های ام وی ام و راهکارها به شما کمک میکند تا راندمان خودرو را افزایش دهید و از خرابیهای ناگهانی جلوگیری کنید. این قطعه مکانیکی با تنظیم سرعت و گشتاور، تعادل لازم را میان قدرت موتور و سرعت چرخها برقرار میسازد. رانندگان با آگاهی از نحوه عملکرد این سیستم، میتوانند عمر مفید خودروی خود را به شکل چشمگیری افزایش دهند و تجربهای لذتبخشتر از رانندگی داشته باشند.
با اتو مگ همراه باشید
انواع جعبهدنده در محصولات مدیران خودرو
شرکت مدیران خودرو محصولات خود را با سیستمهای انتقال قدرت متنوعی به بازار عرضه میکند. مدلهایی مانند ام وی ام 315 یا 110 معمولاً از گیربکسهای دستی بهره میبرند. این نوع سیستمها ساختاری سادهتر دارند و هزینههای نگهداری آنها نسبت به نمونههای اتوماتیک پایینتر است. رانندگان با استفاده از دندههای دستی، کنترل بیشتری بر شتاب خودرو اعمال میکنند.
خودروهای جدیدتر نظیر X33 یا ام وی ام 550 اغلب به گیربکسهای اتوماتیک مجهز هستند. این سیستمها آسایش بیشتری را برای راننده فراهم میآورند، زیرا نیازی به تعویض مداوم دنده و گرفتن کلاچ ندارید. همچنین برخی مدلها از تکنولوژی CVT یا نیمه اتوماتیک استفاده میکنند که ترکیبی از ویژگیهای مثبت هر دو نوع را ارائه میدهند. انتخاب نوع مناسب روغن و سرویسهای دورهای متناسب با نوع گیربکس، اهمیت زیادی در حفظ سلامت آن دارد.
نشانههای اصلی خرابی گیربکس و تشخیص آنها
تشخیص زودهنگام ایرادات میتواند مانع از بروز خسارتهای سنگین شود. یکی از شایعترین علائم، عدم شتابگیری مناسب خودرو است. شما پدال گاز را فشار میدهید، اما خودرو واکنش مناسبی نشان نمیدهد و سرعت آن متناسب با دور موتور افزایش نمییابد. این مسئله معمولاً به خرابی مبدل گشتاور در مدلهای اتوماتیک مربوط میشود.
نشانه مهم دیگر، شنیدن صداهای غیرعادی مانند زوزه کشیدن یا تقتق کردن هنگام تعویض دنده است. این صداها اغلب ناشی از ساییدگی چرخدندهها یا خرابی بلبرینگها هستند. همچنین لغزش دندهها یا همان “خلاص کردن” بیدلیل خودرو در حین حرکت، هشداری جدی محسوب میشود. در این حالت، دنده بدون دخالت راننده از جای خود خارج میشود که خطرناک است. نشتی روغن نیز علامتی واضح است؛ مشاهده لکههای قرمز یا قهوهای زیر خودرو نشان میدهد که واشرها یا کاسهنمدها نیاز به تعویض دارند.
دلایل فنی افت عملکرد سیستم انتقال نیرو
عوامل متعددی باعث کاهش کارایی گیربکس میشوند. فرسودگی طبیعی قطعات یکی از اصلیترین دلایل است. استفاده طولانیمدت و پیمایش مسافتهای زیاد، بهمرور زمان باعث سایش چرخدندهها و شافتها میشود. رانندگی هیجانی و فشار آوردن بیش از حد به خودرو نیز این روند را تسریع میکند.
نگهداری نامناسب عامل کلیدی دیگری به شمار میرود. روغن گیربکس نقشی حیاتی در خنککاری و روانکاری قطعات دارد. اگر مالک خودرو تعویض روغن را به تعویق بیندازد یا از روغنهای بیکیفیت استفاده کند، اصطکاک میان قطعات بالا میرود. این اصطکاک حرارت زیادی تولید میکند و باعث سوختن قطعات داخلی میشود. همچنین در مدلهای دستی، خرابی سیستم کلاچ شامل دیسک و صفحه، مستقیماً بر عملکرد گیربکس تأثیر منفی میگذارد. تنظیم نبودن سیم کلاچ یا تمام شدن لنت صفحه، تعویض دنده را دشوار و پرسر و صدا میسازد.
مشکلات خاص در مدلهای اتوماتیک و CVT
خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک حساسیتهای بیشتری نسبت به مدلهای دستی دارند. یکی از مشکلات رایج در این مدلها، اختلالات الکترونیکی است. سنسورهای متعدد و واحد کنترل الکترونیکی (ECU) عملکرد تعویض دنده را مدیریت میکنند. خرابی هر یک از این سنسورها میتواند باعث عملکرد نادرست گیربکس، مانند ضربه زدن هنگام تعویض دنده یا روشن شدن چراغ چک شود.
سیستم خنککننده در گیربکسهای اتوماتیک اهمیت دوچندان دارد. داغ شدن بیش از حد روغن (Overheating) باعث از بین رفتن خاصیت روانکاری آن میشود و بوی سوختگی ایجاد میکند. رانندگی در ترافیکهای سنگین بدون سیستم خنککاری سالم، فشار زیادی به گیربکس وارد میکند. در گیربکسهای CVT نیز که از تسمه و پولی استفاده میکنند، پارگی یا شل شدن تسمه انتقال قدرت باعث توقف کامل خودرو یا ایجاد سر و صدای زیاد میشود. بررسی دورهای سیستم خنککننده و سنسورها در این مدلها ضروری است.
راهکارهای عملی برای پیشگیری و تعمیر
مالکان خودرو میتوانند با رعایت چند نکته ساده، عمر گیربکس خودروی خود را تضمین کنند. مهمترین اقدام، تعویض منظم روغن گیربکس بر اساس کیلومتر پیشنهادی سازنده است. همواره از روغنهای استاندارد و مورد تایید کمپانی استفاده کنید. بررسی سطح روغن به صورت ماهانه نیز به شما کمک میکند تا از نشتیهای احتمالی آگاه شوید.
شیوه رانندگی خود را اصلاح کنید. در گیربکسهای اتوماتیک، تا زمانی که خودرو کاملاً متوقف نشده است، دنده را از حالت D به R یا P تغییر ندهید. این کار ضربه شدیدی به چرخدندهها وارد میکند. در مدلهای دستی، از نیمکلاچ کردنهای طولانی در ترافیک پرهیز کنید، زیرا این کار دمای صفحه کلاچ را بالا میبرد. همچنین هنگام توقف پشت چراغ قرمز، خلاص کردن دنده فشار را از روی سیستم برمیدارد. در صورت مشاهده هرگونه تغییر در عملکرد، مانند لرزش یا تاخیر در تعویض دنده، بلافاصله به تعمیرگاه تخصصی مراجعه کنید تا مشکل در مراحل اولیه برطرف شود.
